2025/12/30eko prentsa-oharra

ETXEKO LANAREN KONTU SATELITEA. 2023

Ordaindu gabeko etxeko lanaren balioa Euskal AEko BPGren % 28,8 izan zen 2023an

Emakumeek etxeko lan gehienak beren gain hartzen jarraitzen dute, baina gizonen parte-hartzeak gora egin du azken hamarkadetan

Eustaten datuen arabera, Euskal AEko etxeko produkzioaren balioa 26.856 milioi eurokoa izan zen 2023an, hau da, urte horretako Barne Produktu Gordinaren (BPG) % 28,8. Datu horrek agerian uzten du etxean egindako jardueren garrantzia. Jarduera horietako gehienak ez dira BPGn zenbatzen, baina funtsezkoak dira ongizate kolektiborako.

Etxeko Lanaren Kontu Satelitearen zazpigarren edizioaren helburua da etxeek egindako produkzio-jardueren irudi integrala ematea eta haien balio ekonomikoa kalkulatzea. Aztertutako jarduera nagusien artean honako hauek daude: ostatua ematea, zaintza eta heziketa ematea, elikagaiak prestatzea, arroparekin lotutako zereginak egitea eta aparteko jarduerak gauzatzea, hala nola konponketak eta mantentze-lanak.

Azken 30 urteetan, ordaindu gabeko etxeko produkzioaren pisuak BPGn behera egin duela ikus daiteke

Azken hogeita hamar urteotako bilakaerak etxeko produkzioaren izaera zikloaren aurka ematen ari dela islatzen du; krisi-garaietan baliabideak transferitzen dira merkatuko ekonomiatik ordaindu gabeko etxeko lanetara, eta hedapen-faseetan, berriz, jarduera horietako batzuk kanpora ateratzeko joera dago. 1993an, ordaindu gabeko etxeko lanak BPGn zuen pisua % 45,5ekoa izan zen, eta 2023an, berriz, % 28,8koa, aurreko edizioaren antzeko mailetan mantenduz (% 27,4koa 2018an). Aldi horretan, BPGn zuen pisuak behera egin zuen etengabe, 2013an izan ezik —krisi ekonomiko-finantzario betean—, orduan % 32,4ra iritsi baitzen.

Funtzioen araberako banaketa: lehentasunak mantentzen dira, baina haien pisua aldatu egiten da 2023an

2023an, etxeko lanaren funtzioen araberako banaketak 2018ko lehentasun berak erakusten ditu, nahiz eta desberdintasun batzuk egon. "Ostatua ematea" funtzioak % 29,6ko pisua izan zuen, duela bost urte bezala. Aitzitik, beste funtzio batzuek garrantzia areagotu dute: "Jaten ematea" % 43,4ra handitu zen (2018an baino hiru puntu gehiago) eta "Arropa eta bestelako jarduerak ematea" % 8,1era igo zen (puntu erdi gehiago). Aitzitik, "Zaintzea eta heziketa ematea" funtzioa % 18,9ra jaitsi zen, 2018an baino hiru puntu eta erdi gutxiago.

Etxeko lanen % 63,5 emakumeek egiten dute, gizonen erantzunkidetasunak gora egin duen arren

Ordaindu gabeko etxeko lanaren balioaren banaketari —sexuaren arabera— dagokionez, genero-arrakala esanguratsua dago oraindik: 2023an, % 63,5 emakumeek egiten dute (2018an % 67,2). Hala eta guztiz ere, gizonen inplikazioa ehuneko 15,8 puntu igo da hogeita hamar urtetan, 1993ko datuekin alderatuta.

Gizonen inplikazio handiagoa ez da berdina izan zeregin guztietan. Gizonen parte-hartzea nabarmenagoa den eta, gainera, hazi egin den funtzioen artean, honako hauek daude: "Ostatua ematea" —2023an gizonek % 42,5eko partaidetza izan zuten (2018an baino ehuneko 4,5 puntu gehiago)—, eta "Jaten ematea" —% 37,4ra iritsi ziren, hau da, ehuneko 6,5 puntuko igoera eman zen—.Aitzitik, "Zaintzea eta heziketa ematea" funtzioa emakumeei dagokie batez ere, lan horren % 69,3 beren gain hartzen baitute, 2018an baino ehuneko lau puntu gehiago.

BPGri dagokionez, emakumeek etxean egiten duten lana BPGren % 18,3 izango litzateke, eta gizonek egiten dutena, berriz, % 10,5.

Ordaindu gabeko etxeko lanaren balioaren araberako lurralde-banaketa bat dator biztanleriaren tamainarekin: Bizkaiak Euskal AEko etxeko produkzioaren % 55,2 biltzen du, Gipuzkoak % 30,3 eta Arabak % 14,5.

Sexuaren araberako parte-hartzeari dagokionez, Bizkaia nabarmentzen da gizonek etxeko lanen % 37,3 egiten dutelako; Gipuzkoan, berriz, gizonek % 35,5 egiten dute, eta Araban, % 36,1.

Informazio gehiago nahi izanez gero:

Eustat - Euskal Estatistika Erakundea / Instituto Vasco de Estadística
Donostia-San Sebastián kalea, 1 01010 Vitoria-Gasteiz
Prentsa-zerbitzua: servicioprensa@eustat.eus Tel.: 945 01 75 62